Gisteren weer eens wat meegemaakt op school. Vraag me niet waarom of hoe het kwam, maar op een gegeven moment was ik in de klas aan het vertellen dat ik in de zomervakantie van het vierde naar het vijfde middelbaar een gsm moest hebben van mijn oudjes, die ik initieel niet wilde en nota bene ook nog eens zelf moest betalen. Het was een schamel Alcateldingetje, gekocht in de media-afdeling van de Carrefour. Een sms’je kostte echt véél geld, dus wilde je er zeker géén twee sturen. Ik was op dreef, en vertelde er ineens bij dat ik die vakantie dan wel eens een keertje met de gsm van mijn papa naar mijn toenmalig liefje mocht bellen, aangezien ik zelf geen belkrediet meer had.
“Hoezo mocht u van uw vader een lief hebben?”
Dat was dus totaal het punt niet van mijn verhaal, want het ging over puber zijn in smartphonevrije tijden en hoe blij ik ben geen scrollende, tiktokkende, snappende adolescent te moeten zijn geweest. Maar who cares dus, een leerling wilde weten hoe het kwam dat mijn vader het goedkeurde dat ik een lief had. Op mijn 16.
“Waarom zou ik geen lief mogen hebben op mijn 16?”
“Omdat u een meisje bent.”
Ik weet dat de jongen in kwestie zélf een lief heeft, dus ik vraag: “Jij hebt toch zelf een lief?”
“Dat is anders.”
Kijk, op dit punt kan ik niet anders dan verder vragen. Uiteindelijk komt het hierop neer: jongens mogen een lief hebben, meisjes niet.
Ik wijs de jongen op zijn denkfout, we hebben het niet voor niets gehad over logische en geldige argumentatie. Die meisjes die geen lief mogen hebben, zijn dan wel het lief van een jongen. Dat is blijkbaar dan het probleem van de vaders van die meisjes, maar zijn dochter zal later geen lief mogen hebben. Als zijn zoon veel grieten zou verslijten, zou hij trots zijn. Zijn dochter zou in het omgekeerde geval een slet zijn. Jongens mogen een pintje drinken, meisjes niet. Dan zijn ze nog kwetsbaarder of zelfs gewoon ronduit zwak.
Ik steek een betoog af over gelijkwaardigheid, ik durf (ja, het blijven hormonale pubers) het zelfs te hebben over het recht op het beleven van je eigen seksualiteit, ik heb het over die ingebakken dubbele moraal. Er staat intussen een kringetje rond ons, de les is al gedaan, maar het gesprek gaat verwoed verder. De jongen, een flamand gelijk ze in Vilvoorde zeggen, wijst naar enkele van zijn medeleerlingen die moslim zijn. “Geef toe dat jullie dat ook vinden!”. Ze schudden het hoofd. En zeggen dan dat hun kinderen, zoon of dochter, sowieso geen lief mogen hebben. Dat is jammer voor die kinderen, denk ik dan, maar het is tenminste eerlijk verdeeld. Enkele meisjes gaan vurig in tegen wat er allemaal gezegd wordt. Het is helaas echter niet mogelijk door te dringen of de leerling van gedachte te doen veranderen. Weet wel, deze leerling is altijd vriendelijk tegen mij, heeft -denk ik toch- respect voor mij en is dus niet een of ander stuk onverlaat dat vrouwonvriendelijkheid uitstraalt. Maar de denkbeelden? Ze zijn er wel.
Dan lees ik Elchardus in De Morgen. En ja, Mark, jongeren hebben het recht om conservatief te zijn. Dat is het probleem ook niet. We hebben altijd conservatieven versus progressieven gehad. Maar de emancipatie van de vrouw, of in Elchardus zijn stuk, het homohuwelijk bijvoorbeeld, zijn wel wat mij betreft zaken die anno 2026 allang niet meer ter discussie zouden mogen staan. En betekent conservatief zijn dat je al die andere zaken, waar jij niet voor staat, moet afkeuren? Je kan het best raar vinden, of niets voor jou, of moeilijk te vatten, allemaal goed en wel, dat is inderdaad je volste recht. Maar volgens Elchardus dwingen we de maatschappij in een ethisch keurslijf door voor tolerantie en gelijkwaardigheid te pleiten. Nou moe. Waar zit het “katachtige, eigenzinnige of baldadige” in het afkeuren homoseksualiteit of meisjes als ongelijkwaardig te beschouwen? Onschuldig is dat allemaal niet. Als je niet met die jongeren in gesprek gaat, worden we morgen wakker in een land waarin meisjes niet mogen wat jongens mogen, waarin het homohuwelijk op de helling komt te staan, waarin we onze medemens niet als gelijken behandelen.
Oei wacht, worden we daar al niet een tijdje in wakker?
Je kan maar hopen dat het een puberdingetje van deze tijd is, iets wat je ontgroeit, zoals ik als puber een hippie wilde zijn en zo nu en dan luisterde naar Dylan die “everybody must get stoned” zong. Ik werd op een dag ook gewoon wakker als een burgertrutje met een vaste job, een lening en een gezin en ik word alleen nog maar high van koffie of oververmoeidheid. Maar mijn denkbeelden wat betreft gelijkheid man en vrouw, homoseksualiteit en simpelweg kunnen én mogen zijn wie je bent zijn altijd wel hetzelfde geweest. Ik stel geen verworven rechten in vraag waar jarenlang voor gestreden is om ein-de-lijk een volwaardige plek in de maatschappij op te eisen en als gelijke behandeld te worden. En zolang wij onze jongeren daar niet bewust van maken, zonder ze “te willen plooien naar de dominante moraal” (dixit Elchardus), vind ik het alleszins wel een gevaarlijke evolutie die gelijkheid in de weg staat en onvermijdelijk leidt naar onverdraagzaamheid en discriminatie.
Euh ja, moet ik nu mijn vader bedanken omdat hij het mij toestond een lief te hebben? Want ik zou dat eigenlijk graag maar heel normaal blijven vinden.